E mafai ona tapunia vaomatua mo le taumalulu i le malulu, ae e le faapea o le a le mafai ona tatou fiafia i fualaau faisua ua tatou ola ai. O le tele o fualaau faisua o le a taofia mo le tele o masina i le malulu malulu pe afai e mafai ona e tuʻuina atu tulaga talafeagai. Filifili lau fualaʻau lelei, ia mataʻi i latou i le taimi o le taumalulu ma aua le matamuli e uiga i le faʻaaogaina. O le a le tumau e faavavau.
Tulafono Lautele mo Puipuiga
- Faʻatau na o fualaau faisua ua matua atoatoa. Fualaau 'aina mama ma fualaau faisua o le a vave ona pala. Taofiofi le seleseleina i le umi e mafai ai, aemaise lava i fualaʻau laʻau e mafai ona tatalia sina malulu.
- Aua le teu fualaau faisua na manua pe tapeina pe faʻaali foi sina mea itiiti o le pala. Ia faaeteete pe a taulimaina.
- Aveese uma eleele uma. Aua le fufuluina fualaau faisua, ia tuu ma faʻamago ma fufulu le palapala. E mafai ona e fufuluina lelei aʻo leʻi faʻaaogaina.
- Faʻamaʻa lelei lau mea e teu ai ao lei faʻaaogaina.
- Taofi le mea e teu ai mea e teu ai.
- Aua le faʻaalia fualaau faisua i le vevela i lalo o le malulu.
- Siaki i au fualaau e teuina i vaiaso uma pe lua. O taimi e teu ai ua na o ni mea e tutupu mai talu ai o fualaau faisua, vevela, ma tulaga e mafai ona eseese lautele.
- Faʻaaoga fualaau 'aina mai le teu malu i le vave e mafai ai. O le a le tumau i le umi latou te mananao ai pe ana fai e leʻi leva ona latou filifilia.
Fale teu malu ma le teuina o otaota
- Fualaau faisua (taumalulu taumalulu, palukaina, aniani, garlic) e manaʻomia ai le itiiti ifo o le taumafaiga e teu ai, ae latou te manaʻomia ni avanoa se tele. Talu ai o le maualalo o le fale maualalo e maualalo i le taimi o le taumalulu, ia faʻaaogaina soʻo se nofoaga e le faʻaaoga, pouliuli ma tulimanu. O nei faleoloa e sili ona lelei pe afai e teuina i luga o le fola ma e le faatagaina ona paʻi le tasi i le isi. Afai e tatau ona faʻapipiʻi mea i luga o le tasi ma le isi, e tatau ona e siaki soo atu.
- O fualaau faisua (pateta, aʻa, togalaau) e tatau ona teuina i totonu o se pusa, nai lo le faʻaalia i le ea. O metotia masani e aofia ai le teuina i totonu o peat, sand, sawdust poʻo le nusipepa, ae e mafai foi ona e faʻaogaina ni laupepa palasitika poʻo se pepa malo. Afai e te filifili e faʻaogaina le palasitika, ia mautinoa o loʻo i ai ni nai pu, mo le sili atu o le susu e sola ese ai. Ina ia aofia ai le manogi o laupepa e teuina, e mafai ona e afifiina muamua i ni nai nusipepa.
O se auala faigofie e teu ai nei mea o le faʻatumu lea o se atigipusa pepa e tusa ma le 4 inisi o sawdust poʻo isi mea faʻaoga. Faʻamau se tasi o fasi fualaʻau fua i luga o lena mea. Aua neʻi tuʻuina fualaau faisua ma taofi i latou e tusa ma le 4 inisi mai itu o le pusa. Faʻaopoopo i ai le isi 2 -3 i le vaega o mea faʻasaʻo ma le isi laulau o fualaʻau. Faʻaauau le tuʻuina atu seia oʻo ina toeitiiti atoa le pusa. Faauma i le 4 in. Layer o le faʻamafanafana. Afai e te popole o le a vevela tele le vevela i lau nofoaga e teu ai, faʻalautele le pito i luga, pito i lalo ma le itu i le 6 - 8 i. Pe faaseʻe le atigipusa muamua i totonu o se atigipusa telē, faʻatasi ai ma se faʻasusu faaopoopo. Talu ai ona o nei atigipusa e mafai ona lapoa, e faʻaaogaina ai se mea e faʻaogaina ai le malamalama o le a faigofie ai ona latou sii aʻe ma feaveaʻi.
Nofoaga Lelei e Fafaga ai Fualaau aina
- Laupapa - Maalili, faʻagogo mago (50 - 60 F ma le 60 - 65% le maualuga o le suavai) o le a tausia le tele o fualaʻau mo le itiiti ifo i le lua masina. Ia mautinoa o fualaau faisua e lelei le tafega o le ea ma le ea.
- Uiga ma Faʻasalaga - Afai e le manava nei avanoa, e mafai ona faʻaaogaina mo le salalau atu ma le teuina o fualaʻau e pei o tulaga vevela. E oʻo lava i se potu e leai se vevela e mafai ona faʻaaogaina le teuina o nai sikoa o le taumalulu i luga o le laʻei poʻo luga o laulau.
- Laʻau Cellars - Mo le malulu malulu, tulaga susu, (32 - 40 F ma le 90 - 95% le maualuga o le maualuga), mafaufau i se aʻa aʻa. E mafai ona iai se mea e tumau i luga o le malulu, mai se pakete i le eleele, i se avanoa i lalo o le faapaologa, i se vaega e le mama o le fogafale lalo, i totonu o se pupuni sima e fausia i le itu o le mauga. E tusa lava pe i totonu o se faʻavae o le aʻa, o fualaau faisua o le a manaʻomia ai le faʻaleleia o le ea ma atonu o se faʻamalosi e faʻafefe ai le fesuiaiga o le vevela E tatau foi ona e faamautinoa e le mafai ona o mai ia te i latou. O nisi nei o fautuaga ma fautuaga mo le fausiaina o ni aʻa , mai se pakete faigofie i se pupu na vela.
Faʻasaoina o Fualaau Faʻatau
- Cabbages - O le seleselega o le seleselega pe a lagona e ulu le mausali ma atoatoa. Aveese fafo lau. O lapisi e pei o se maualuga maualuga ma mafai ona teuina i totonu o ato paʻu paʻu. Soo se paʻu paʻu e fai pe afai e te tuiina se pu i totonu mo le tele o le vai e sola ese ai.
- Onions ma Garlic - 'Otiʻese aniani pe a paʻu i luga ma tuʻuina i latou e faʻagogo i se nofoaga mafanafana ma lelei. A faʻamamāina lelei pito i lalo e oʻo i le 1 i le. Tuu pea latou te faʻamago mo le isi 1 - 2 vaiaso. O paʻu e tatau ona pepa ma pala. Teu i se nofoaga malulu e tumau i luga o le malulu. O mafuaʻaga tele e le mafai ona teuina lelei aʻau pe afai e le maeʻa maeʻaeʻa aʻo le i teuina pe afai e faʻaalia i le vevela ma le malamalama. O gaʻo e iai ni manoa lapopoa po o laulaʻau lanumeamata o le a le teuina umi.
E mafai ona e faʻamalosi ma tautau aniani i le faʻagogo, ae pei ona latou faia, o le a faʻavaivaia ma faʻafefe o maso.
Garisi emu ma teuina i se auala talitutusa. Softneck ituaiga o le a tumau le umi, e masani lava ile 6 - 8 masina. Hardnecks e tatau ona faʻaaoga i totonu o le 4 masina - Potatoes - seleseleina le pateta pe a amata ona toe foi mai o latou pito i tua. Fufulu ma fufulu ese le palapala pe a mafai. Faʻatonu ia latou faʻagogo, i se nofoaga malulu ma lelei. Ua latou saunia e teuina pe a le paʻu le paʻu ma le mamafa o lou limamatua.
- Laʻau Fualaau aina (beets, kāloti, parsnips, rutabagas, salsify) - Fuʻu fualaau faisua pe a latou oʻo i le tele o le laʻau mo le ituaiga. O le tele o fualaʻau aʻa e suamalie pe afai e te faʻatali seia oʻo ina oʻo atu i se kiona. A maeʻa ona seleseleina, aveese mea uma sei vagana le ½ i totonu o le pito i luga. O lenei siʻosiʻomaga tele o le tuputupu aʻe maualuga o le a faʻamaufaʻailogaina i sua ma faʻamalo ese ai faafitauli. E mafai foi ona e aveesea le aʻa aʻa lea e faalauteleina i lalo o le aʻa aoga, ae e le talafeagai.
Fualaau faisua matala e mafai ona faigofie ona vevela. O le teuina oi latou i totonu o ni pulu faʻafefete poʻo ni taga palasitika ma ni nai pu e puʻe i ai o le a fesoasoani e taofi i le susu.
E mafai ona e taofi kāloti ma parsipips i le eleele i taumalulu uma, ae o le a le mafai ona e seleseleina pe a faʻasao le eleele. - Winter Squash and Pumpkins - Ia mautinoa o nei mea ua matua lelei, ma faʻamalosi malosi e tetee atu ai i totonu o lau fao. Tuu le lua inisi o le laʻau faʻatasi ma le faʻaaogaina e fai ma auʻau, pe e mafai ona e faamanualia le squash. Avanoa e togafitia i se mafanafana, māgogo, lelei le vaʻaia mo le tusa o le 10 - 14 aso, ona e teu ai lea i se malulu, pouliuli, mago lea e mafai ona e faʻalauteleina ma tuʻu ese. (Manatua: sili atu faleoloa o le squash pe a le faʻamalolo muamua.)
Vaaiga Faʻaalia Siata
| Fualaau faisua | Le taimi e selesele ai | Teuina Filifiliga | Masima o Teuina |
| Beets | I le 1 - 3 i le lautele | Tulu, susu | 5 |
| Kapisi | Pe a lagona e le ulu le mausali | Tulu, susu | 5 |
| Kāreti | A oʻo i luga o tauau e 1 i le lautele | Tulu, susu | 8 |
| Ata | A maualalo le laʻau enaena | Maalili, mago | 4 - 8 |
| Aluga | O le a faʻasusu ia nek ma e paʻu'ū lemu | Tulu, mago | 4 |
| Parsnips | A maeʻa le malulu | Tulu, susu | 4 |
| Potatoes | Pe a toe foʻi le vine | Tulu, susu | 2 - 4 |
| Pumpkins | Aʻo faʻamalosi le 'ulu | Sekia. Mumu | 2 |
| Rutabagas | I lau lapoa e sili ona lelei | Tulu, susu | 4 |
| Tasi | A maeʻa se sulu malamalama | Talia, susu | 4 |
| Winter Squash | Aʻo faʻamalosi le 'ulu | Maalili, mago | 2 - 6 |