01 o le 03
Mea uma e uiga i Chili Peppers ma le a le vevela e vevela?
Ata: © Marie Iannotti O ata vevela ua toe faʻafouina i le lauiloa, i tausaga talu ai nei. O le taimi lava e faʻasalalau ai le faʻalauiloaina o ipu faʻalapotopotoga ma asbestos-faʻafefeteina, pepelu ma le vevela vevela e le masani ai i soo se mea mai meaai e 'ai meaai i faleʻai. Ma o le vevela o pepa vevela ua avea ma tauvaga lelei
O pepa vevela na ono avea ma nofoaga masani, ae e foliga mai e le o se maliega i luga o le auala e sipela ai le pepa chili. O Chili o le faʻaaloalogia talia mo le chili con carne ma Chile, faatasi ai ma le "E", o le igoa o se atunuu i Amerika i Saute, ae o le a e maua le kulimi, chilli, ma le kesi na faʻaaogaina e le fesuiaʻi, e faasino i pepa vevela. E tasi le "L" poʻo le 2 e foliga mai e faalagolago i lau eria faʻafanua. Mo faamoemoega o lenei tusiga, o le a ou taofiofi i le paʻu.
E tusa lava pe o le a le auala e te vilia ai, e tatau ona vevela pepa pepper. Po o le a lava le vevela o se taimi e fesoʻotaʻi ma o le tagata e taʻavale le tasi tagata o se isi tagata. O le mea e faafetai ai, e tele ituaiga o ituaiga e filifili mai, lea e fesoasoani i le faia o peli lauiloa i luga o le laupapa. Latou te nofo aitalafu uma i lo latou talatuu i se tamai meaola vao na toe siaki i tua i le 7,000 TLM, i Amerika Tutotonu ma Amerika i Saute.
O Christopher Columbus ua taua i le tuuina atu ia i latou o le "pepa" aua o lona zing na faamanatu atu ia te ia le pepa uli, o se ituaiga e le fesootai ( Piper nigrum ). O se tasi i luga o se tasi o ana vaa na ia toe aumaia ai uluai pepelu i Sepania ma mai iina na iu lava ina faataapeapeina i Europa, Asia i Saute, ma Sasae Tutotonu. O nisi aganuu na sili atu le vave ona faʻaaogaina i a latou kuka nai lo isi.
E ui lava na ola tupu pela i colonial Amerika, ae le o malo uma na faamemelo i ai. O Siaosi Washington ma Thomas Jefferson na ola uma i se ituaiga o cayenne, ae o lo latou lauiloa na i ai i Southwest ma le eria o New Orleans.
Ituaiga o Chili Peppers
E le mafai ona e taʻuina i taimi uma se pepa vevela i lona igoa. O pepa uma o loʻo i le genus Capsicum. E 5 ituaiga o Capsicum i le faʻatoʻaga. O le tele o mea faʻatelevalea masani, pei o cayenne, jalapenos, ma serranos, o Capsicum annuum . O le tele o pepa vevela a Asia, faapea foi pepa tabasco, o C. Frutescens . O Habaneros ma Scotch Bonnet o C. chinense. O pepa 'Save' mumū, e pei o 'Aji Amarillo', 'Aji Colorado', 'Aji Cristal', e aofia ai C. baccatum . Ma o chiltepíns ma chipiquín, mai i itulagi lata ane o Mekisiko, o le C. glabriusculum . Ae peitai o loʻo faʻavasegaina, e tele naua mea eseese.
O le a le vevela e vevela?
E leʻi oʻo i le 1912 se tasi na ia fuafuaina se auala e fua ai le vevela o pepa vevela. O se fomai tipitipi e igoa ia Wilbur L. Scoville na sau i luga ma se mea malie, pe afai e le lelei, auala. Na ia soloina le suauu mai pepa eseese i vai suamalie ma sa tofoina e le au volenitia. Sa fuaina e Scoville le faʻafefeina o le suauu o le pepa e tatau ona i ai aʻo le i mafai e molimau ona iloa se vevela. O lenei lauiloa o le Scoville Scale ma e faʻaaogaina mo meaai e ese mai i ata tila, pei
O le pepa manaia malie na sau i totonu o le vevela Scoville vevela (SHU) ma seti le faʻailoga amata. Na faʻamauina e Jalapenos le 2,500 SU, o lona uiga o le 2,500 vaega o le suka suka i le vaega 1 o Jalapeno.
Mo se faʻataʻitaʻiga, o le jalapeno na faʻamauina i le 2,500 SHU o le a 2,500 vaega o le suka suka i le tasi vaega Jalapeno extract. Le maualuga o le SHU, le vevela o le pepa. Sa manumalo sikenero i le 350,000 SHU.
O le aso latou te faʻaaogaina se masini chromatography, lea e sili atu ona sao. Ae peitaʻi, o le ituaiga lava lea o pela e ola i lalo o tulaga eseese e mafai ona eseese i le vevela maualuga. (Faʻamatalaga e uiga i lena mea mulimuli ane.) O le fia iloa po o le a le pepa aupito sili ona manaia i le lalolagi?
02 o le 03
Vaega o Chili Peppers e Tupu
'Fatali' o se ituaiga o pepa o le anufe ma se vevela vevela. Ata: © Marie Iannotti Ituaiga Masani o Ata Pei e Tuputupu Aʻe
E ese mai i le faavasegaina o meaola o lo o ou taua i luga, o pine pepelu e masani lava ona tuufaatasia e o latou SHU ma foliga o latou fua. O nisi nei o ituaiga e sili ona lauiloa, i le faasologa o le faʻavasegaina o le vevela:
- Anaheim - Umi, fualaau faʻamaʻi ma puipui felanulanuai. Laititi i le vevela vevela (1,000 - 5,000 SHU)
- Jalapeno - Vaʻavaʻai, pepa faʻamalosi ma se fasi paʻu mafiafia puipui. Laititi i le vevela vevela (2,000 - 5,000 SHU)
- Serrano - Vavave ma le mimilo ma puipui puipui. Laititi i le vevela maualuga (10,000 - 25,000 SHU)
- Cayenne - Umi umi, vevela, fua faʻamalosi ma puipui mumu (atoatoa mo le faʻamago). Laititi i le vevela maualuga (25,000-50,000 SHU)
- Tabasco - E puupuu ma pupuu, ma puipui mumu. Laveʻa maualuga le vevela. (30,000 - 60,000 SHU)
- Thai - Laititi ma faasee, ma puipui. Sili atu le vevela nai lo le tofo. Laveʻa maualuga le vevela. (50,000 i le 100,000 SHU)
- Habanero - Short, fualaau sikuea ma puipui vevela. Tele vevela. (150,000 - 350,000 SHU)
- Agaga - Short, squat, fua faʻataʻetaʻi fua ma puipui vevela. Tele vevela vevela. (1,000,000 + SHU)
Aiseā e Ai ai se tasi i le tili Peppers?
E ui e naʻo le vevela o peli, e tele lava mea manogi e maua mai, mai fua e ulaula ai. E le gata i lea, o le vevela - ma le tiga - e manatu foi e faaosofia ai le gaosiga o endorphins, lea e maua ai se lagona o le soifua maloloina, pe a uma le tiga. E pei lava o le fiafia o le tosoina o se mea maualuga po o se tagata taʻavale maualuga.
03 o le 03
Fautuaga mo le Tuputupu Ae O Pepa "Tonu" Peppers
Ata: © Marie Iannotti Tuputupu ae o Chile Peppers ma le Real Heat
E ui lava o lau filifiliga o le eseese o le a mautinoa lava le faia o se vaega tele i le vevela o pepa tilo e te tuputupu aʻe e foliga mai, o loʻo i ai ni nai tulaga tuputupu aʻe e faʻaleleia ai lo latou vevela.
- Filifiliga eseese faatasi ai ma vaitau o le tuputupu ae puupuu . O nisi o vevela pepa e le amata amataina ni fugalaau ma ni fua seia oo ina amata ona faapuupuu, i le tautoulu. Na ou maua lenei faafitauli i se tasi o ituaiga Habanero sili ou te fiafia i ai, 'Fatalli'. O pepa e televave le tuputupu ae o le vaitau o le ai ai le taimi e matua ma faʻaleleia ai lo latou vevela.
- O le vevela o le ea ma le eleele e foliga mai e faateleina ai le vevela i pepa. E ui lava e le mafai ona matou pulea le tau, e mafai ona e ufiufi le eleele i le palasitika uliuli, e mailei ma faateleina le vevela palapala.
- Tui lau laau i le itu matutu. Aua le taofiofia le vai atoa, ae ia faʻamalosi i ai. Faʻaavanoa laau e tumau ai mago mo ni nai aso aʻo leʻi toe faʻamaʻa.
- Alu faigofie i luga o le faʻaleleia, aemaise lava le faʻamalosia o le suka , ae oʻo lava i le faapalaga . Faatasi ai ma sina vai itiiti, toto lau laau i luga o le itu. Ou te le o fautua atu e te faʻamalosia au laau toto, ae aua le faʻafefeina. Fai i latou e faʻatutu i le tautotogo, ona tuʻuina atu lea ia i latou e faʻasaga mo i latou lava.
- Aua e te fefe e faʻafefiloi au laau toto. O le a sili atu ona latou tauivi e tuʻu fua.
O faʻavae nei ma ni nai faʻamatalaga mo le totoina o vevela vevela i lau togalaau .