Mafuaʻaga mo Tuputupu Faʻateleina o Vaomatua
O laau o Heirloom ua amata ona sili atu ona lauiloa i le au fai togalaau. E tele mafuaaga e taumafai ai e tuputupu aʻe fatuga, ma o se mea fiafia e mafai ona avea ma vaisu vave.
O le a le Heirloom Plant?
E ui lava o nisi tagata e taumafai e faamatala le "heirloom" i le matua, e pei o le fai mai o soo se laau na amata mai i le 1951 (ina ua avea lea fetuunaiga ma tagata lauiloa) o se mea e sili ona taliaina, ma na tupu aʻe i se vaitaimi talu ai.
O nisi o aiga e selau tausaga le matutua, ma o isi na amata mai le seneturi 20.
Aisea e Tuputupu Aʻe ai Aiga?
Heirloom laau tetele o loʻo mulimuli mai i le fale o fai togalaau ma faʻatoʻaga faʻatoaga. O nisi o mafuaʻaga taatele mo le tuputupu ae o faʻauiga o:
- Fesuiaiga Eseese: A e maua avanoa i laau totō na tutupu aʻe i augatupulaga ua mavae, e te maua foi le fiafia i le maua o le tele o ituaiga o laau e avanoa ia te oe. Mo se faʻataʻitaʻiga, o le Seed Savers Exchange, lea e naʻo totonu o aiga, e 77 ituaiga o tamato i le tausaga lenei. Seʻi vagana ua i ai lau tele, e tele tausaga e alu ai e taumafai uma. Ma i totonu o na ituaiga e 77 o lanu uma, lapopoa, ma le tofo o tamato e mafai ona mafaufau i ai.
- Lelei Lelei: I le tele o tulaga, ua filifilia e le au failaʻau mea e pei o le faʻamaʻi faʻamaʻi ma fuaga mamafa i luga o le tofo. O le a finau mai le au faʻataʻitaʻiga o le tele o meaʻai e sili ona lelei e maua mai i laau o le heirloom.
- Eseesega o Meaola: O meaola o loʻo ola i fafo atu o se mea mataʻutia. Heirloom fai togalaau, e ala i le tuputupu ae ma le faasaoina o fatu o fualaʻau faapelepele, o le mautinoa o nei laau totō o le a le faʻaumatia. E le gata i lea, o le tausisia o le eseesega i la tatou meatau taumafa e puipuia ai i tatou mai mala tetele po o toilalo.
- Faiga faʻatauvaʻa: O le tuputupu aʻe o faʻauigaga o se auala faʻamalosi e maua ai se togalaau matagofie. O vaitau taʻitasi, e mafai ona e totoina le seleselega, seleseleina meaai, faʻasaoina fatu, ma teuina i latou e totoina le togalaau i le isi tausaga. Afai e te faʻapolopolo le tele o fatu, e mafai ona e aʻafia i fefaʻatauaiga o fatu ma isi tagata fai togalaau e maua ai le tele o mea eseese i lau togalaau.
O le ola tuputupu aʻe o se mea malie, faʻaaoaoga faʻaleaʻoaʻoga e mafai ona faʻataʻitaʻiina e le faʻatoʻaga taʻitasi. Tau lava e te le maofa pe a fai e te faʻafefe i luga o fatuga!
Faʻataʻitaʻia e Angela Egelani