O le a le Totoga o le Taumalulu?
Pe na e mafaufau e toto fatu i fafo ile taimi o le taumalulu, i le kiona ma le sous-zero temperatures? O le luluina o le taumalulu e foliga lelei tele e moni, ae o le lūlūina o fatu i le taumalulu o se mea tuai tele. E tele fatu e totoina i latou lava i le taumalulu. Amataina i totonu o koneteina tuʻufaʻatasia e faigofie lava ona latou alu i se taimi e sili atu i le tautotogo. E mafai ona e fesoasoani i mea faatasi ai ma nisi o togafitiga lūlū taumalulu.
O ai na mafaufau i luga o le totōina o le taumalulu?
O le fuaitau Winter Sowing e taʻua i Trudi Davidoff, o se faifaatoaga e sili atu ana fatu nai lo le totonugalemu. O Ms. Davidoff na te lulu fatu i totonu o pusa ufiufi ona aveese lea o koneteina i fafo. O koneteina e fai ma lanu meamata, e mafai ai e fatu ona maua le taumalulu o le taumalulu i se siosiomaga pulea. Pe a lava le mafanafana o le vevela, e tupu aʻe fatu ma amata ona ola na o latou. I le taimi o le eleele i le totoina o moega ua mafanafana, ua sauni mea totō e toe totoina. E ono foliga uma lava lenei lagona, ae e mafai ona matou faafetai ia Ms. Davidoff mo le faamanatu mai ia i matou ma valaau mai ia matou gauai atu i ai. Ua maua le manatu, faafetai i se vaega i luga o le upega tafaʻilagi o le WinterSown.org, ma i le 2006 na iloa ai e le USDA le mafai gafatia o le auala i le faaopoopoina o le taimi i le Thesaurus National Agricultural Library.
I le gasologa o tausaga, ua faamamaina e Davidoff le auala ma ofoina atu le tele o fautuaga i luga o mea e fiafia i ai ma le le fiafia o laau totino.
Ae ui i lea, o le luluina o fatu i le tautoulu po o le taumalulu o se metotia tuai ua faaaogaina i le lalolagi atoa. Atonu na e tofotofoina oe lava ia, i le togalaau fualaau faisua, lūlūina o le meaʻai ma le salatini sana (mache) i le tautoulu o le tautoulu mo le seleselega e leʻi umi ae maeʻa le kiona. O le fatu e taoto i le taumalulu uma ma ua sauni e totogo le uluai avanoa e maua, i le tautotogo.
Soo se fai togalaau ua uma ona ia fetuuina se laau e gaosia ai le tagata lava ia, e iloa lelei o nisi o fatu e fai tele lava, pe a tuua i fafo i le malulu i taumalulu uma. Atonu o le a sili atu le fuaina o le germination nai lo le mea e te manaʻo ai pe afai oe amataina fatu lava e tasi i totonu. E i ai fatu e manaʻomia ona oʻo i le malulu ma le mafiafia o le laʻau ona o loʻo i ai ni o latou tino vaivai e faʻamalūlūina e le malulu ma faʻamaʻi pe ona e mafua mai i suiga o le vevela e totogo. O lenei mea ua taʻua o le sulu.
O nisi taimi e iai ni fatu fatu, mo se faataitaiga, pasili , o le a taʻu atu ia te oe e tuu lau fatu i le pusaaisa mo ni nai vaiaso, mo vave vave. O le mafuaʻaga mo lenei mea o le faʻatusatusaina o le faʻamalosia. E mafai ona e faigofie atili i le na o le taumalulu e lūlūina lau fatu pasili.
Afai e te manaʻo e faʻatau togavao i le taumalulu, o nisi nei o fautuaga e te amata ai:
- Filifili fatu e faigata. O fua o laau toto ma laau vaivai o le a mate i le malulu. O nisi filifiliga lelei mo au uluai taumafaiga i le taumalulu o le luluina e aofia ai:
- E mafai ona e faʻapipiʻi fatu pe amata fatu i totonu o koneteina, ia toe totoina mulimuli ane. Faʻasalaga faʻasalalau o le a le tuʻuina atu ia te oe le tele o le ulu amata e pei o le lūlūina i totonu o koneteina ona o le palapala i le eleele e le mafanafana pei o le palapala i totonu o le pusa tioata. Ae peitai, o le a laveaiina oe i le taimi ma taumafaiga o le totoina.
- Afai e faʻaaogā pusa, ia mautinoa e faʻaaoga se pusa e mafai ona taofiofia ai le faʻagolo ma le mea e mafua mai i le tau malulu.
- Ia mautinoa o loʻo i ai ni alavai faʻavaivai i le pito i lalo o le pusa ma le ea i le pito i luga. Taofi pea le vaʻa laiti, ia amata, ma faʻalauteleina i latou ao vevela le tau i le tautotogo. O le 'upega tafaʻilagi' Pusa o loʻo tuʻuina atu mo oe 'ei ai se laasaga sili-taʻitasi e faʻaaogā ai vai inu vai.
- Faaaoga le itiiti ifo i le 2-3 inisi o le faʻafefiloi o le pata , pe a ma le 3-5 inisi. O lenei mea o le a fesoasoani i le vavalalata o fatu ma puipui ai i latou mai le faʻasaoina i luga.
- Lui ni fatu nai lo le mea e te manatu o le a e manaʻomia. O fua o le faʻamavaega o le a maualalo ifo nai lo le faʻatupulaia i tulaga lelei. Ae aua neʻi luluina tele pe o le a osofaʻi e le vavao le tasi ma le isi, pe a amata ona tupu.
- Faaigoa au koneteina. E te manatu o le ae manatuaina, ae o avanoa e lelei e te le faia.
- E mafai ona totoina le tele o fatu fatu i le tautoulu, mo le amataga o le tautotogo o le tautotogo po o le amataga o le tautotogo, mo se fugalaau mulimuli ane. Amataina o lau fatu ile taimi faʻatonuina o le a avatu ai ia te oe se vaitau umi e tupu ai le vaitau.
- Faamoemoe e leiloa ni nai, ae ia lapatai atu o le Taumalulu o le vevela e fai ma vaisu.