AZ List of Species Bird Species
O le uiga o le vaalele e fesootai lelei ma manulele, ae le o manu felelei uma e lele. Nai lo lea, o nisi o manufelelei e atiina ae isi auala e feʻaveaʻi ai ma e le toe manaʻomia o latou apaʻau, ma o manu felelei na le fiafia i manu felelei ma tagata e leai ni manu.
Aiseā e Le Mautonu ai?
O manu e lele e suʻe ni meaʻai, oʻo i vaitau eseese, sola ese mai le solasolo, maua ni nofoaga saogalemu i luga o nofoaga ma faʻafeiloaʻi ai a latou tane , aiseā la e le maua ai e manulele le mafai ona lele?
I nofoaga e le oi ai manu felelei, e faalagolago i meaʻai e pei o fualaau aina po o iʻa , e leai se mea e tatau ona faimalaga ma faʻaaoga isi fetuunaiga mo le puipuiga ma le vavalalata, o le lele e itiiti le taua.
Manulele vaivai e maua pea ni apaau, ae o o latou apaau e masani ona laiti pe itiiti ifo foi le atinaʻeina lelei nai lo manulele lele. O foliga fulufulu foliga eseese, e pei o le foliga mai o le fulufulu e pei o le fulufulu poʻo le laʻititi ma le laumei mo le faʻamalositino aʻo aau. O manulele e le lele e masani lava ona maua ni ponaivi afaina pe mafai ona fusi faatasi ponaivi, ma faia apaau e sili atu le televave nai lo le manaomia mo lele. O le tele o manu felelei e misi le paʻu o le fatafata, o le vaega o le ponaivi e pipii i maso lele.
Ina ia taui mo le le maua o ni apaau, e masani ona fausia e nei manulele se telefoni ninii , malosi malosi mo le taʻavale, vae faʻapitoa mo le aau poʻo isi suiga e fesoasoani ia i latou e ola ai i luga o le eleele i lo latou nuʻu masani.
O latou apaau e mafai foi ona atiina ae mo faʻaaogaina eseese, e pei o le faʻalauteleina i totonu o lima e taʻalo ai, fesoasoani e tuʻufaʻatasiga paleni poʻo le faʻaaogaina o taofi poʻo faasee mo tagata vave. O nisi manu felelei, e pei o le kakapo ma le kiwi, ua oʻo lava ina tutupu mai ni mea manogi e mafai ona faalavelaveina ai mea taufaasese pe fesoasoani e tosina atu ai i latou.
Manulele faʻamaʻavale e maua i le lalolagi atoa, e ui lava o le tele o manu feʻaveaʻi o meaola e leai se ola i Niu Sila. Seia oʻo i le oʻo mai o tagata i luga o motu o Niu Sila pe sili atu i le 1,000 tausaga talu ai, e leai ni mea faʻanoanoa tele i le itulagi. O le le lava o tagata taufaaleaga, faatasi ai ma siosiomaga eseese o le itulagi ma le tamaoaiga o le ola faanatura, na lelei mo le atinaʻeina o manu felelei.
O le lamatiaga o le leai o se mea
Manulele vaivai e feagai ma le tele o taufaamataʻu e mafai ona sili atu ona lamatia ia i latou nai lo le lele manu. O tagata e osofaʻi osofaʻi e pei o pusi ma kukiti e mafai ona faʻamalosi manu felelei e sili atu le lelei, e aofia ai ni mea e osofaia ai. O manulele e le lele e sili atu ona faigofie i le poaching, mailei ma isi mea taufaamatau e pei o le paluga , afaina po o le fagota. Talu ai ona e le mafai ona latou felelei i se vaʻa fou, o le faʻaleagaina o mea e nonofo ai o se lamatiaga sili lea i manulele e le o lele.
I le taimi nei, e sili atu ma le 50 pasene o manu felelei o loʻo vaʻaia ua lamatia pe leai foi, o le 20 pasene e lamatia ma e tasi foi le mea e leai se mea. I le aofaʻiga, o le sili atu i le 80 pasene o nei manulele ei ai le lumanai ma le le mautinoa. E tele manu felelei ua uma ona leai, e pei o le moa, fusi Niu Niu Sila, Jamaica ibis, nofoa faʻasalalau o le Hawaiian, greatukuk, dodo ma le tele o isi.
E iai auala talafeagai e puipuia ai le puipuia o le numera o nei ituaiga meaola.
Lisi o Manulele Puama
E tusa ma le 57 manu felelei, e ui lava o le numera tutusa e mafai ona eseese e faalagolago ile faʻaitiitiga ma vaevaega vaevaega. E ui lava o le tele o tagata e mafai ona lauiloa ia le itiiti ifo ma le tele o ituaiga meaola, o ituaiga eseese o manu felelei e masani lava o se mea e ofo ai.
* - Lisiina e taufaamatau pe ono afaina ona o le faaitiitia o le faitau aofai o tagata ma le faateleina o le ola taufaamatau
** - Lisiina o se lamatiaga ma i se tulaga ogaoga matautia o le faʻaumatia pe afai e le faʻaaogaina le faasao
Faailoga taufaamatau ma lamatiaga e pei ona faailoa mai e BirdLife International.
Fuafuaga
- Ostrich masani ( Struthio camelus )
- Emu ( Dromaius novaehollandiae )
- * Dwarf Cassowary ( Casuarius bennetti )
- * Cassowary i Northern ( Casuarius unappendiculatus )
- * Southern Cassowary ( Casuarius casuarius )
- * Kiwi Manunuʻa Mataʻutia ( Atoxx haastii )
- * Kiwi laʻitiiti laʻititi ( Apteryx owenii )
- ** Northern Brown Kiwi ( Apteryx mantelli )
- * Southern Brown Kiwi ( Apteryx australis )
- * Greater Rhea ( Rhea Americana )
- * Lesser Rhea ( Rhea Pennata )
Suavai
- * Atumotu o Aukilani ( Anas aucklandica )
- ** Campbell Teal ( Anas nesiotis )
- Falkland Steamerduck ( Tachyeres brachypterus )
- Flightless Steamerduck ( Tachyeres pteneres )
- * White Steamerduck White-Headed ( Tachyeres leucocephalus )
Grebes
- ** Junin Grebe ( Podiceps taczanowskii )
- ** Titicaca Grebe ( Rollandia microptera )
Cormorants
- * Cormorant Flightless ( Phalacrocorax harrisi )
Penguins
O penguins uma e leai se aoga. Vaʻai i le lisi atoa o ituaiga o penguin mo igoa atoa ma taufaʻamataʻu pe lamatia, faʻapea foʻi ma nisi faʻamatalaga e uiga i nei manulele tulaga ese.
Faʻailoga
- * Alalafaga Calayan ( Gallirallus calayanensis )
- Giant Coot ( Fulica gigantea ) (tagata matutua, e mafai ona lele manu felelei)
- * Gough Moorhen ( Gallinula nesiotis )
- ** Guam Rail ( Gallirallus owstoni ) - Tuʻu i totonu o le Wild
- * Henderson Crake ( Porzana atra )
- * Faʻasalalau e leai se avanoa ( Atlantis rogersi )
- * Rail e le o vaaia ( Habroptila wallacii )
- ** Lord Howe Woodhen ( Gallirallus sylvestris )
- ** Makira Moorhen ( Gallinula silvestris )
- * New Britain Rail ( Gallirallus insignis )
- ** Faletupe New Caledonian ( Gallirallus lafresnayanus )
- * New Guinea Flightless Rail ( Megacrex inepta )
- ** Okinawa Rail ( Gallirallus okinawae )
- * Roviana Rail ( Gallirallus rovianae )
- ** Moorhen Samoa ( Gallinula pacifica )
- * Snoring Rail ( Aramidopsis plateni )
- ** Takahe ( Porphyrio hochstetteri )
- Tasmanian Native-hen ( Gallinula mortierii )
- * Weka ( Gallirallus australis )
- * Alavai o Woodford ( Nesoclopeus woodfordi )
Parrots
- ** Kakapo ( Strigops habroptila )
O se Faʻamatalaga e uiga i manu felelei
O le tele o manulele i totonu o le fale e pei o turkeys, pato ma moa ua gaosia ina ia sola ese ina ia faafaigofie ona tausia i latou mo faamoemoega tau faatoaga. I le isi itu, atonu latou te paʻu o latou apaau e avea o se fuataga e taofia ai i latou mai le felelei aʻo latou ave faatagataotauaina, e pei lava o ni manulele fagafao e mafai ona vavae ese o latou apaau. O o latou augatuaa vao, ae ui i lea - o le vaomatua vao , pule ma le lanu mumu - ua maeʻa maeʻa.
Talu ai o tamaʻi manulele a le atunuʻu e le o aofia ai i le tusa ma le 10,000 ituaiga o manulele i le lalolagi, ma ona o le le lava o le malosi o le felelei e ala mai i mea faʻafefeteina, o nei manulele e leʻo manatu e leai se sao.
Manulele faʻamaʻavale e manaia, meaola tulaga ese e talafeagai - ma le manaʻoga - puipuiga sili e puipuia ai lo latou ola. O Birders e mafai ona talisapaia le leaga o nei manulele e mafai ona faia ni laasaga e fesoasoani ai i le faasaoina o taumafaiga e lele ai nei manu felelei i luga o le eleele.