E Faʻapefea ona Faʻataʻo saʻo e Manuʻa?
A aunoa ma se atlas, faʻailoga auala poʻo GPS, e silia ma le 5,000 ituaiga o manulele e taitaia taʻitasi tausaga taʻitasi. O nei faigamalaga e mafai ona afe afe maila, faatasi ai ma le tele o manulele e masani ona toe foi atu i le mea tonu e tasi ma le taumalulu mai lea tausaga i lea tausaga. Ae faʻapefea ona faʻafefea e manufelelei lenei malaga ofoofogia? Malamalama i le auala e mafai ai e manufelelei ona faimalaga ona tuʻuina atu i manulele sili atu le talisapaia o manulele latou te vaʻai i vaitau taitasi.
Aiseā e Feiloaʻi ai Manulele
O le femalagaaʻi e taua tele i le taamilosaga o le olaga o se manulele, ma a aunoa ma lenei malaga faaletausaga o le tele o manulele o le a le mafai ona tausia a latou tama. O manu felelei e malaga atu e saili le tamaoaiga, sili atu le tele o mea taumafa o le a lava le malosi e faafailele ai manu felelei. Afai e leai ni manulele na faimalaga, o le tauvaga mo le lava meaai i le taimi o vaitau o le gaosia o le a faigata ma e tele manu feʻai. Nai lo lena, o manu felelei na faʻavaeina ituaiga eseese o femalagaiga, taimi ma auala e tuʻuina atu ai ia i latou lava ma a latou fanau le avanoa silisili e ola ai.
Ioe, e le o manu felelei uma e faimalaga. O nisi ituaiga o meaola ua fetuutuunai e faʻaaogaina ai meaʻai eseese ao suia suiga i vaitau , ma mafai ai ona nonofo i le nofoaga e tasi i le tausaga atoa. O isi manulele e sili atu ona fetuutuunai i le malulu o le sami ma le sili atu o le gaʻo ma o loʻo sili atu le faʻaogaina o le ulu , ma e mafai ona ola i vaitau malulu malulu ao latou tauva mo taumafa taumalulu. Mo le sili atu ma le afa o manulele a le lalolagi, ui i lea, o le femalagaiga e taua tele ina ia ola ai.
Iloa le Taimi e Faʻatau ai
O manulele latou te fuaina le suiga o vaitau e faavae i luga o le malamalama mai le pito o le la i le lagi ma le aofaʻi o le malamalama o aso taitasi. Pe a saʻo le taimi mo latou alu ese mai manaoga, o le a amata la latou faigamalaga. E tele mea taua e mafai ona aafia ai le aso tonu o ituaiga manu felelei e amata ai lona femalagaaiga, e ui i lea, e aofia ai:
- Tuʻuina atu meaʻai ma meaʻai tele
- Mataʻu le tau, afā ma le mamafa o barometric
- Vaʻalele malulu ma mamanu
- Maʻi poʻo manua e manaʻomia le toe faʻaleleia
E ui o nei tulaga e mafai ona aafia ai le femalagaaʻi i se aso pe lua, o le tele o manulele e mulimuli i taamilosaga mo femalagaiga saʻo, ae o kalenda e eseese tele mo ituaiga eseese. E ui lava o le tautoulu ma le tautotogo o le tele o taimi o femalagaaiga i le tele o manulele o loʻo faimalaga, o le femalagaaʻi o le mea moni o se faagasologa faifaipea ma o loʻo i ai pea manu felelei i nisi taimi oa latou faigamalaga. O le mamao e tatau ona felelei ai manulele, o le umi o le taimi e fai ai le paaga ma maua mai ai se tamaʻi ola maloloina , o le aofaiga o manu felelei e tausia ai manu felelei ma maua ai nofoaga o manu felelei ma le taumalulu e afaina pe a faimalaga se ituaiga.
Malaga Matalaga
O se tasi o mealilo silisili o le malaga, o le auala tonu lava lea e maua ai e manu feʻaloaʻi lo latou auala mai le tasi nofoaga i le isi. Ua maeʻa suʻesuʻega faasaienisi i luga o le tele o ituaiga o manulele, ma ua tele auala eseese o le faʻaogaina o manulele.
- Sini Faʻamatalaga : O le tele o manulele ei ai vailaʻau faʻapitoa pe tuufaatasia i o latou mafaufau, mata po o pili e fesoasoani ia i latou e lagona ai le mageta o le Lalolagi. E fesoasoani lea i manu felelei e faʻasaga i latou i le itu saʻo mo malaga uumi, pei lava o se tapasa i totonu.
- Faʻafanua Faʻafanua : Talu ai o manulele e mulimuli i auala tutusa e malaga ai mai lea tausaga i lea tausaga, oo latou mata manino e mafai ai ona latou faʻasologaina la latou faigamalaga. Eseese eleele ma faʻafanua faʻapitoa e pei o vaitafe, talafatai, canyons ma mauga e mafai ona fesoasoani e taofia manufelelei ile ulutala saʻo.
- Faʻailoga Star : Mo manulele e malaga i le po, tulaga o fetu ma le faʻatulagaga o faaputuga fetu e mafai ona maua ai faʻasalalauga talafeagai. I le gasologa o le aso, e faʻaaoga foi e manulele le la e folau ai.
- Aoaoina auala : O nisi o manulele, e pei o kiona ma le kiona, aoao auala mai femalagaiga mai o latou matua ma isi manu felelei i totonu o le lafu. I le taimi lava e aʻoaʻo ai, e mafai e manu felelei laiti ona faimalaga i le auala ma le manuia.
I le faaopoopo atu i nei auala faʻavae autu, e mafai foi e isi manulele ona faʻaaoga isi faʻaataata e saili ai le auala.
O faʻamatalaga malosi o le manogi mo nofoaga eseese , o lagona faʻalogo i luga oa latou auala poʻo le aveina foi o faʻataʻitaʻiga mai isi meaola e tutusa manaoga e mafai ona fesoasoani uma i manu felelei e faimalaga manuia.
I le taimi o le Malae Vaalele
O manu felelei solo e tele ni fetuutuunaiga faaletino lea e mafai ai ei latou ona sosola saogalemu i mamao mamao. E pei o suiga o le la ma taimi o femalagaiga lata ane, o le a suia le maualuga o le homone i luga o le manulele ma o le a latou fausiaina se gaʻo sili atu gaʻo e maua ai le malosi atili mo a latou faigamalaga. O se pine-pine-hummingbird , mo se faʻataʻitaʻiga, e toetoe a faʻaluaina lona tino gaʻo pe tusa ma le vaiaso pe lua ao le i alu. O lenei faagasologa o le gaioiga o le mamafa o le migration e taua o le hyperphagia, ma e tele manu felelei na latou iloaina.
A lele se manulele i se fulufulu fou e mafai foi ona fesootaʻi i le malaga. O fulufulu tuai ma le vevela e sili atu ai le afaina o le matagi ma le malosi o le ea, lea e manaʻomia ai se manulele e faʻaaoga atili le malosi i le lele. O le tele o manulele na felelei ao lei malaga atu e faʻaaogaina le tele o fulufulu vaalele e faigofie ai ma sili atu le lelei.
E suia foi e manufeʻa a latou amio i le taimi o femalagaaiga e faia ai le faigamalaga saogalemu. E tele manulele lele i luga atu o maualuga i le taimi o femalagaaiga nai lo le latou vaʻavaʻavaʻavaʻavale, mo se faʻataʻitaʻiga. O mamanu maualuga e maualuga le fesoasoani e tuleia i latou ma o le ea malulu e taofia ai o latou tino mai le vevela ona o le faamalosi. O manulele e masani lava o diurnal , e pei o le tele o aulotu, suia a latou amioga e lele i le po pe a itiiti le lamatiaga o osofaʻiga osofaʻi mai le faimalaga mai o raptors.
Mafuaaga o Migration
E oʻo lava i faʻataʻaiga faaletino ma amioga e faigofie ai le femalagaaʻi, o lenei faigamalaga ua tumu i le lamatiaga ma e tele mea taufaamatau o felelei mai manu felelei . E faʻatusatusa e sili atu ma le 60 pasene o nisi o manu felelei e le mafai ona faʻatoʻa maeʻa maeʻa femalagaiga, e mafua ona o faʻamataʻu e pei ole:
- Le lava o meaai ma le matelaina mulimuli ane po o le leai o se malosi e malaga ai
- Collisions faʻatasi ma faamalama, fale, laina eletise ma malae vaʻalele i luga o auala migration
- Faʻasolosolo mea e leiloa mai i le faʻaauau pea ona atinaʻe, faʻatoaga, vaʻaia poʻo le faʻaleagaina
- Predators, e aofia ai manu feʻai, fusi felafolafoaʻi ma taifau anufe
- Mataʻu le tau ma afā e mafua ai manuʻa poʻo le faʻaleagaina
- Faʻaleagaina o le malamalama i totonu o aai e le fiafia i manulele e felelei i fetu
- Hunting, uma tulituliga tulitulimatagau faaletulafono ma faʻapea foi ma poaching
O le tele o manulele latou te iloa le taufaamatau e lamatia ai manu felelei manu, o le sili atu foi lea ona latou faia ni laasaga e fesoasoani ai i manu felelei ia maeʻa a latou malaga i le saogalemu. Faʻaauau pea le fafagaina o manulele i taimi pito i luga, ma faia ni laasaga e puipuia ai le fenumiai o le faamalama , liliu ese moli i fafo ma taofi pusi i totonu o auala faigofie ia e mafai ona fesoasoani i le faimalaga o manulele.
O femalagaiga o se malaga matautia ae taua mo le tele o manulele. O le mea e laki ai, latou te saunia lelei e ola i le galuega ma aumai ai fiafia fiafia i tua o fanua i tausaga taʻitasi.