Vaaiga Aoao ma Faamatalaga
O pateta suamalie e mafai ona fesootaʻi ma Amerika i Saute, ae o le a latou ola i totonu o se togalaau. O le vaega tatou te 'ai o le aʻa o se laau toto e vavalalata ma Morning Glories ( Ipomoea tricolor ) ma o le a faigofie ona e iloa le tutusa i laulaau i vine suamalie suamalie ua tatou ola nei o ni mea teuteu.
E ui lava o faaupuga suamalie pateta ma ufi ( Dioscorea sp.) E faʻaaogaina e fesuiaʻi i totonu o le US, e lua fualaau faisua eseese.
Latou te le fesootai foi i le pateta masani. O pateta moli lanu mumu e sili ona masani, ae o pateta suamalie e mafai ona sinasina, samasama, ma le paauli.
E ui lava o le pateta suamalie e manaomia le 4 masina o le mafanafana o le mafanafana e atiina ae ai ni fatu lapopoa, e faigofie lava ona tupu. Talu ai o vine e aʻafia i soo se mea latou te paʻi ai i le eleele, o ni nai laau e mafai ona maua ai se seleselega lima. E iai foʻi ituaiga vao, mo togalaau laiti.
Igoa Botani
Ipomoea batatas
Igoa masani (s)
Sweet Potato, Yellow Yam
Nofoaga Faigata
E ui lava o le tele o ituaiga o pateta suamalie e taua tele i vaega o faigata a le USDA 8-11, talu ai ona tatou eli uma le laau i le faaiuga o le vaitau e maua mai ai fatu, ua totoina pateta suamalie e avea o se fualaʻau faaletausaga .
Matua Matutua
E faalagolago i le eseese. E mafai ona faigofie ona salalau solo vine i le 20 ft ma le tubers e tusa ma le 4-6 inisi.
Faʻaaliga
Loto atoa i le malulu . E masani lava latou te fiafia i le la atoa ae faʻafetai i le vevela o le aoauli i le vevela.
Aso e Selesele ai
O fatu ua sauni e selesele pe a ma le 4 masina. Afai e te fiafia e 'ai laulaʻau e pei o lau, e mafai ona e faia i le faʻaogaina i le gasologa o le vaitau. Ia mautinoa ia lava le totoe e teu ai le laau.
Faʻasologa Fautuaina
- Beauregard - Paʻu paʻu mumu mumu ma le tino moli mumu. Faiga faʻapisinisi tele. (100 aso)
- Bush Porto Rico - Paʻu o le Cooper ma le aano moli. Faʻamamaina vine ma fua tele. Lelei mo tamai togalaau, (110 aso)
- Centennial - Faʻafitauli lelei faʻamaʻi ma faʻavave vave. (90-100 aso)
- Georgia Jet - Paʻu lanu mumu ma le moli moli. Filifiliga lelei mo se vaitau puupuu. (90 aso)
- Patriot - Copper skin / Orange Laʻu. Faʻafefe tele o tuinanau. Filifiliga lelei mo togalaau aina . (100 aso)
- Ruddy - Faʻafeiloaʻi lelei o meaola (iniseti, faʻamaʻi ma nematodes) nai lo Beauregard. Tagaʻi i le ata. (100 aso)
Seleseleina
E mafai ona e kili lau fatu pe a amata le lanu samasama. Afai e afaina le laʻau i se kiona, atonu o loʻo lelei pea le fatu. Faʻatasi aua le tuʻuina i latou e nonofo i luga o le eleele i se taimi umi pe a uma ona toe foi i luga le pito i luga pe mafai foi ona amata ona pala.
Ia agamalu pe a e eli. O fualaau suamalie suamalie e ola lata ane i luga. O latou paʻu e vaivai ma mafai ona faʻamaʻatia ma tuʻimomomoina.
Tuputupu Faʻatupulaia Fautuaga
Soʻo: Palu pateta e pei o se palapala eleʻele, e manaʻomia se pH palapala i le va o le 5.0 ma le 6.5.
Le Mea e Toto ai: O pateta suamalie e masani lava ona tupu mai i laʻau; tamai fasi mago. E mafai ona e fatuina au oe lava ata e ala i le faapipiiina o se pateta suamalie i le afa uumi ma tuu i luga o se moega o eleele suamalie mumu . Ufiufi fasi vaega i ni nai inisi o le palapala ma taofi susu ma mafanafana.
O aʻa laiti e tatau ona tupu i totonu o nai aso, sosoo ai ma laulaau. Ua sauni e faʻaleleia ma totoina pe a tusa ma le 4-8 inisi le maualuga (pe a ma le 6 vaiaso). E mafai ona e taumafai e totoina pateta suamalie mai le faleoloa, ae na o le pau lava le ala e mautinoa ai ua e faʻamaonia ni aʻafiaga e leai ni faʻamaʻi, o le faʻatau mai ia i latou mai le faʻatau oloa fatu.
Afai ei ai sau taumalulu laitiiti, e mafai ona e amataina ni ata fou mai vine. Snip pe tusa ma le 6 inisi le pito i lalo o le vine, aʻo leʻi oʻo i le malulu. Tuu nei mea i le vai. O le taimi lava latou te atiina ae ai aʻa, toto i le palapala ma teuina i se tulaga lanu seia oo i le taimi e totoina ai i fafo.
Taimi e Toto ai (Suʻeina): Toto le pateta suamalie i le taimi lava e faʻamafanafanaina ai le eleele ma faʻaleagaina uma le malulu. Ina ia tuʻuina atu ia i latou se ulu, e masani ona totoina pateta suamalie i luga o laina maualuga, e tusa ma le 8 "maualuga.
E fesoasoani lenei mea i le mafanafana o le palapala ma faʻamalo lelei ai. Afai oe togalaau i se tau mālūlū, o le salalau o le palasitika uliuli i luga o le palapala o le a fesoasoani foi e mafanafana vave.
Spacing: Vaʻavao laau e tusa ma le 12-18 inisi vavae ese ma le 3-4 futu i le va o laina. O vine o le a salalau ma faʻatumu, o lea ia maua ai se avanoa tele.
Fafagaina: Fafagaina o pateta suamalie e gaosia ai na o le laʻau. Toto i totonu o le palapala i luga o mea faʻalaʻau ma tuʻu faʻatasi.
Motugaafa: Aua le suʻe lau pateta pateta i le 3-4 vaiaso mulimuli ao le seleselega, ia taofi ai le matutua mai le vaeluaina.
Tausiga:
O pateta suamalie e mafai ona fai lemu ma e le fiafia e tauva ma vao. Faʻaauau pea le vaʻaia seia oʻo ina oʻo i luga le tuputupu ae maualuga ma galue o se tino ola.
O pateta suamalie e mafai ona faapalepale i taimi o le lamala, ae o le fafagaina masani o le auala sili lea e puipuia ai le vaeluaina.
Pests & Faafitauli:
O lapisi ma aʻa-knot nematodes o faafitauli aupito sili ia ile togalaau. Ua faʻaitiitia le faaleagaina pe afai e te suia au fua i tausaga taʻitasi.
O le tele o faʻamaʻi e mafai ona aloese mai i le filifilia o ituaiga faʻamaʻi faʻamaʻi ma faʻaaogaina faʻamaʻi faʻamaʻi faʻamaonia fua suamalie pateta. Liliuina o latou nofoaga i le togalaau, mai lea tausaga i lea tausaga, e fesoasoani foi.
E mafai foi ona avea tamaʻi ma faafitauli, o le mea lea ia i luga o le mataʻitusi.