Alectoris chani
O se manulele taʻavale lanu moana e masani lava i Europa ma Asia, na faʻafeiloaʻi le chukar i Amerika i Matu i itu sisifo o le Iunaite Setete ma Kanata i le vaitau o le 1800 ma le 1930. Ua amata nei ona faʻamautuina ma olaola i le tele o eria, e maua ai se vaaiga tulaga ese ma le maoaʻe i le tele o manulele.
Igoa masani: Chukar, Chukar Partridge
Igoa Saienitisi: Alectoris chani
Scientific Family: Phasianidae
Faʻaaliga:
- Bill : Short, thick, strong neck neck , red mumu
- Toa : 14 inisi le umi ma le 22-inisi fafie, fagu fale, lapotopoto, siʻusiʻu tootoo
- Lanu : Lanu mumu, paʻu, gutu, lauulu-enaena, samasama, paʻepaʻe, uliuli, enaena, fugalaau
- Faailoga : O tamaitusi e tutusa e ui lava o tama e sili atu ma o loʻo i ai sina tamaʻi vae i vae taitasi. O foliga e faailogaina i se pulu uliuli lea e salalau atu i luga o le eleele ma mata, i luga o alafau ma i totonu o se fili sili atu ona manino i luga o le fatafata pito i luga. E mafai ona iloa foliga papaʻe i luga ae o le faʻamaʻa, ma e mafai ona vaaia sina mea lanu enaena lanu enaena. O le auvae ma le faʻaʻofu e mūmū-samasama ae o le pale , tua, puʻu ma apaʻau e lanu uliuli. O le siʻu e fulufulu ma fulufulu pito i fafo, e faigofie ona iloa i le vaalele. O le manava e minoi-lanu samasama ma o le paʻu e mamafa tele, puipui faʻatapulaʻa ma le keneta, uliuli ma papaʻe. O le ufiufi o le ufiufi o se pusa kata. O le mata e pogisa ae o loʻo siosiomia e se mumu lanu mumu, ma o vae ma vae e mumu. O manu felelei e foliga tutusa ma tagata matutua ae e leai se paʻu i luga o fusi ma sili atu le motusia i luga oa latou laumei .
Meaʻai: Fatu, aʻa, mutia, fatu, iniseti, fualaau aina ( Vaʻai: Omnivorous )
Nofoaga ma Alaga:
Chukars e sili atu i eleele papaʻe, nofoaga e aofia ai laufanua valevalenoa, plateaus ma canyons papaʻu na o na o otaota faʻasalalauina faʻasalalau mo taimi faʻapitoa, e ui lava e lelei i latou i le malupuipuia i mea papa. E mafai ona maua i luga e tusa ma le 10,000 futu le maualuga, ma e ui o nei manulele e le o malaga ese mai, e mafai ona latou o ifo i lalo i luga o le maualuga i masina malulu, aemaise lava i taimi o le mamafa o le kiona.
O le aganuu Eurasian e sili atu i chudi e alu atu mai Turkey i Saina, e aofia ai vaega o Rusia i saute ma itu i mātū o Pakistan ma India. I Amerika i Matu, e mafai ona maua pusi i le mauga Rocky Mountain e alu atu mai saute o British Columbia e ui atu i Nevada ma Utah i sasae o Wyoming, faapea foi i le ogatotonu o Kalefonia i saute.
O vaʻaia lelei i fafo atu o le meaʻai ma le masaniga masani masani e masani lava o se taunuuga o faʻataʻaloga o manulele mo tulimanu tulimanu , pe sosola ese mai manulele mai mea mai fafo po o fale taʻavale.
Vocalizations:
O nei manulele e le o se leo ese ae o loo i ai se fusi, leotele "chuk-chuk-chuk" valaau e mafai ona vave tele ma toe fai mo le tele o upu, aemaise pe a fefefefe pe fefefe manufelelei. E mafai foi ona faʻalogo isi taulaiti vaivai ma valaau faapena.
Amio:
O manu felelei nei e sili atu ona taufetuli mai se taufaʻamataʻu mataʻutia, ae a latou sosola, e masani ona latou maualalo i le eleele ma felelei ma se faasologa vave o le pito o le apa ona sosoo ai lea ma se solo. E mafai ona maua i ni vaega laiti i le tausaga atoa ae sili atu ona fiafia i le taumalulu, pe a mafai ona tupu lafu mamoe i le 40 pe sili atu tagata taitoatasi. A latou le lagona le taufaamatau i le tulimanu, atonu latou te le fefe i luga o papa ma mafai ona tuu ni manu felelei e leoleo i le vaega o totoe o le lafu.
Faʻafouina:
O nei mea e sili ona tele manu felelei, e ui lava o nisi mataupu taualoa o le tele o ava ua tusia. O le a fausia e le fafine se nusipepa papaʻu e faʻaogaina i fulufulu po o vao mamago i totonu o se nofoaga e puipuia ai pe natia e se laau talatala latalata, mutia o le mutia poʻo papa. O fuamoa o le samasama lanu samasama poʻo le samasama-e paʻepaʻe papaʻe ma fasi lanu enaena, ma e 10-21 fuamoa i le brood . O se ulugalii e toʻalua o le a na o le tasi le tamaititi e faʻaleleia i le tausaga.
O le matua matua e tuʻuina fua mo le 22-24 aso. E mafai e tamaʻi moa ona vave alu ese mai le faamoega, i ni nai minute pe a manaʻomia, ae le lele seia tusa ma le lua vaiaso le matutua.
Aumai o Kuki:
O nei mea e le masani ai manu felelei, ae e vave tosina atu i punavai faʻalagolago i le vai poʻo nofoaga o fatu ua faʻamaligiina, aemaise lava i nofoaga e leʻi mafaufauina e mafai ona felelei ai manu felelei.
Afai o kukars o malo masani i tua, o le a latou talisapaia talofa pupuʻu na ofoina i luga o le palapala poʻo lalo ifo o le faʻalaʻau, masini fafie poʻo le fafie.
Faasao:
E le o taufaʻatau pe faʻatafunaina le meaʻai, ae o tagata lautele e mafai ona faʻavaivaia i tauvaga leaga. I le tele o eria, e fesoʻotaʻi vavalalata ia kuki e pei o manulele taʻalo mo le tulimanu, ma e mafai foi ona faʻapitoa e faʻasaʻolotoina mo se vaitau masani e tuliloaina ai e aunoa ma le afaina tele o le faitau aofaʻi.
Manuʻa tutusa:
- Red-Legged Partridge ( Igoa Rufa )
- Rock Partridge ( Alectrois graeca )
- Barbary Partridge ( Pule o Barbara )
- Grey Partridge ( Perdix perdix )
- Mountain Quail ( Oreortyx pictus )
- Himalayan Snowcock ( Tetraogallus himalayensis )