Soo se taimi lava ou te faalogo ai i le igoa elderberry, o loʻu mafaufau ua vave ona savali atu i mafaufauga o Monty Python ma le Grail Grail . I le faaopoopo atu i le avea o se meaʻai mo faʻataʻitaʻiga a Peretania, o lenei ogalaau e faia ai se fusi matagofie i lau togalaau faʻatasi ma lau lau, pulupulu fugalaau, ma fua. E iai foi togafitiga faafomaʻi ma togafitiga.
Faatali seia oʻo ina matua lelei fua o le lanu po o se isi mea oona. Fafaga i latou nai lo le 'aina faʻatasi. O nisi tagata e ono afaina i fualaau aina po o fugalaau.
Latin igoa:
Ua vaevaeina lenei laau e pei o Sambucus nigra . O se sui o le Family Caprifoliaceae, e aofia ai viburnum laau ma vao ( viburnum spp.), Beautybush ( Kolkwitzia amabilis ), honeyweckles ( Lonicera spp.) Ma weigelas ( Weigela spp.) O nisi o loʻo i ai i totonu o se aiga fou na taʻua o Adoxaceae.
Igoa Masani:
O le laʻau lenei o le tele o igoa ma e mafai ona iloa o elderberry masani, elder elder black, elder elder, elder black, Judas tree, tree tree, paipa, toeaina Europa, toeaina lanu moana, toeaina matua ma toeaina Europa.
Fiafia i le USDA Avanoa Faigata:
Afai o oe i le Vaega 5-7, e tatau ona e totoina lenei laau i lou fanua. E moni i Aferika i matu, Asia, ma Europa.
Toa & Paʻa o le Taulaga masani:
I le matua, Sambucus nigra o le a oo atu i le 20 'umi e fuafua i ituaiga o ituaiga oe filifili e ola. E mafai ona fausia i se lapotopoto lapotopoto po o se tamai laau.
Faʻaaliga:
O lenei laau e mafai ona tupu lelei i se nofoaga o loʻo i ai le la atoa po o se vaega malulu.
Fugalaau / Fugalaau / Fua o le Taulaga masani:
O laulaʻau e tuʻufaʻatasia ma iai ni lautusi tusi e 3-9 o loʻo i ai i se faʻafeagai .
O fuga lanu paʻepaʻe e fai i totonu o se vine e taʻua o le cyme ma e gaosia i le taimi o le taumafanafana. O nisi taimi e faʻaaogaina ai i vine, cordials, ma sipuni.
I le tautoulu, e mafai ona e amata aoina mai le fualaau uliuli laʻititi pe a maeʻa ona matua.
I le avea ai o se faamanatu, e tatau ona kukaina aʻo leʻi 'ai mo le saogalemu.
Fuafuaga Manatu mo le Taulaga masani:
Eseese ma lau lanu viole e aofia ai le 'Black Beauty', 'Black Lace', 'Purpurea' ma 'Thundercloud'.
Afai e te manaʻo i laulaau ua faʻavasega, vaai mo 'Albo-variegata', 'Madonna' ma 'Pulverulenta'.
O se faʻaopoopoga matagofie lenei mo se togalaau faʻatoʻaga. E masani ona iloa manulele i ni meaʻai i fua. O manu, butterflies, ma hummingbirds o le a asiasi foi.
Tuputupu Faʻatupulaia Fautuaga:
E mafai ona ola lenei ogalaau i le tele o ituaiga eleele.
O laau fou e mafai ona faʻaleleia e ala i le vaʻaiga poʻo fatu. E manaʻomia togafiti pe afai o loʻo e galue faʻatasi ma se faʻatoʻaga faapitoa.
Tausiga / Tausiga:
O le elderberry masani e matua gafatia le teuteuina ma e mafai ona vavaeina uma lava agai i le eleele i le taumalulu o le taumalulu e fesoasoani ai e tausia lelei le ola maloloina ma le lelei.
O le ae manaomia le teu ese o suckers e teuina lenei siaki pe atonu e salalau i lau togalaau.
Elderberry Recipes e Taumafai:
- Fugalaau Fizzy Fuga Fuga
- Soupuni a Elderberry ma "Dumplings" ma Aporo
- Elderberry Syrup
- Elder Tin Tincture
Pest & Diseases of the Elder Common:
E masani lava e le tele naua faafitauli faʻamaʻi i lenei laau. Atonu e te ono vaʻaia nisi o mea nei:
- Aphids ( Aphis sambuci )
- Manu
- Currant borer ( Synanthedon tipuliformis )
- O le fana fana a Elder ( Achatodes zeae )
- Eriophyid mites ( Eriophyidae Family)
- Fall webworm ( Hyphantria cunea )
- Gall mite ( Epitressus trilobus )
- Vine vine ( Pseudococcus maritimus )
- Laʻau vaovao mafiafia ( Hedya nubiferana )
- Paka pipi ( Epitrix spp.)
- Rose chafer ( Macrodactylus subspinosus )
- San Jose fua ( Quadraspidiotus perniciosus )
- Sap beetles ( Nitidulidae Aiga)
- Thrips (Order Thysanoptera)
- Lua miti vaʻaia ( Tetranychus urticae )
- Faʻaaliga
Atonu o le ae le tele ni faʻafitauli faʻapamaʻi. O tagata atonu e ono aofia ai:
- Anthracnose
- Faila
- O le anufe o le whitewash ( Hyphodontia sambuci )
- Rots & decays
- Malosiaga malosi
- Tomato ringpot virus ( Nepovirus spp.)
- Verticillium o le a