Trachyphonus vaillantii
E iai le igoa lauiloa "fualaau suamalie" mo ona fua, fualaʻau paʻu fefiloi ma mo sina vaega o fua taumafa - e ui lava o nei manulele o le a sili atu meaʻai nai lo fua. O se mea lauiloa ma masani ai, o manulele sili ia e vaai mo soo se tagata e asiasi atu i le latou itu i Aferika i saute.
Igoa masani : Crested Barbet, Levaillant's Barbet
Igoa Saienitisi : Trachyphonus vaillantii
Aiga Saienitisi : Lybiidae
Faʻaaliga:
- Bill : Tele ma ogaoga, lauulu lanumeamata-lanu samasama ma se lanu uliuli-uliuli
- Toa : 9-10 inisi le umi ma le 13-15-inisi vaelualaʻau, siʻusiʻu umi, ulu tele, apaʻau faʻavauvau, uʻu mafiafia
- Colours : Red, yellow, black, white, gray, brown
- Faailoga : Tetele tutusa. O le ulu e tumutumu i le mumu ma le lanu samasama ma se lanu uliuli-uliuli i luga o fata, ma o le eleele e lanu uliuli pe uliuli foi. O le faai e manino le samasama. O le ofutalaloa , apaʻau ma le ufifatafata o le susu o le paʻu uliuli ma faailogaina i paʻepaʻe paʻepaʻe poʻo togitogi. O le pito pito i lalo o le samasama lea e ufiufi ai luga o le pito i luga o le pito i luga, e tau atu ai i se siʻeni uliuli e makaina i paʻepaʻe paʻepaʻe ma se pito o le siʻu paʻepaʻe O lalo ifo o lanu samasama ma le mumu mumu i luga ole susu. O le ufiufi o le uʻamea e lanu uliuli. O mata e pogisa, ma o vae ma vae e lanu.
O tamaʻi mamoe e talitutusa ma tagata matutua ae sili atu le enaena i le lanu lautele. E sili atu le paʻepaʻe o manulele laiti i totonu o le ufifatafata, ma o le paluga e puupuu.
Meaai : Fua, iniseti, fuamoa, fao, manu felelei ( Tagaʻi: Omnivorous )
Nofoaga ma Alaga:
O nei paʻu e filifili e tatala ai laufanua fafie pe fufulu savanna ma otaota vao, ma e maua foi i tafatafa o vaitafe ma i totonu o le ala e tutusa. E masani foi ona maua i latou i totonu o taulaga.
O le taʻamilosaga o tausaga taʻitasi i le itu i saute Aferika, mai Angola ma Zambia i saute i Botswana, sisifo o Mozambique ma i matu o Aferika i Saute.
O nei manulele e le masani ona faimalaga, e ui lava e mafai ona sili atu le taua i taimi o le vevela tele aʻo latou sailia vai sili ona lelei.
Vocalizations:
O ni manulele leoloa nei o loʻo i ai se musika puʻe, vave, taalili-pei o se pese e mafai ona tumau mo ni nai minute i le taimi. O le taimi puupuu o faʻamaumauga e tumau pea i le taimi atoa ma o le pitch e eseese lava i le taimi o le pese. Faʻafeiloaʻi ma faʻafefe eseesega o vaega foi o la latou tusi.
Amio:
O paʻu laʻau e mafai ona avea o se teritori ma malosi tele, aemaise lava i le vaitau o le faʻatoʻaga. O le a latou tulituliloaina isi manulele mai nofoaga o nesting, ma o le a latou osofaia ma osofaia mammals ma meaola. O nei manulele e masani ona toʻatasi pe vaʻai tutusa, ma e sili latou te fafaga i luga o le palapala pe maualalo i vao. I luga o le eleele, latou te savavali ai, ae latou te le fiafia i le sosola ma masani lava na o le lele mamao. Talu ai ona latou te faatonutonuina fatu, latou te fesoasoani e faasalalauina vao ma toe faʻaleleia le nofoaga e nonofo ai i le tele o eria.
Faʻafouina:
O nei manulele e tasi . O le a galulue faatasi se ulugalii paga e eli se pito i lalo i totonu o se laau pala, e masani lava ona tuʻu le faitotoa ile pito i lalo ole paranesi. O le ulufale atu e tau atu i se alalaupapa pupuu lea e tatala atu i le pito o le nesting, pe a ma le 1-5 fuamoa o le a faataatia.
I nisi o taimi, o laʻau paʻu o le a faʻafefe i luga o ni faʻamau i luga ole taimi e mafai ona faʻafefe ai ni foo mai isi manu felelei .
O le matua matua e tuʻuina fuamoa mo le 13-17 aso, ma a maeʻa le tamaʻi tamaititi, e fafagaina e matua uma mo le 27-30 aso. I le taimi o le taimi e teu ai, o le a galulue foi matua e faʻalautele le faitotoa o le ulufale, ma latou te aveeseina i taimi uma ia mea felanulanuaʻi e fesoasoani e teu ai le faamoega e le o manino i tagata taufaasese. O nei manulele e mafai ona gafa i le tausaga pe afai e saʻo mea, ma e 1-5 fusi e mafai ona faʻatupulaia i tausaga taʻitasi.
E masani ona talimalo palapeti i fuamoa mai le eseese o ituaiga meaola.
Faʻasaga atu i Paʻu 'Uʻamea:
O nei manulele e faigofie ona asiasi atu i tuafale fiafia i totonu o latou tulaga. O le faʻasaoina o laau matelaina poʻo le faʻapipiʻiina o fale manulele lapopoa po o pusa faʻapipiʻi e mafai ona tosoina ai paʻu laʻau, ma totoina ai meaai talafeagai e pei o le guava, fig poʻo le vao e mafai foi ona faʻamalosia i latou e asiasi.
I le tele o pitonuʻu, o nei manulele e taliaina ma le fiafia aua latou te 'ai le tele o gata ma tuʻuina atu ai togafitiga sili atu i togalaau.
Faasao:
E ui o nei manulele e mafai ona faʻafeiloaia i tuafale, e le o taimi uma e faʻafeiloaia ai i latou i togalaau aina lea o lo latou naunau e fua mai e mafai ona matua faaleagaina ai fua. Talu ai ona o lena mea, o laʻau faʻasusu e masani ona sauaina, ma o nei manulele e lamatia foi mai le faʻapipiʻiina o le fefaʻatauaʻiga o manu . E ui lava i nei tulaga taufaamatau ma o le a faasolosolo malie le faaitiitia o le faitau aofaʻi o tagata, ae peitai, e le o mafaufauina le taufaamatau po o le lamatia o le lapataiga.
Manuʻa tutusa:
- Yellow-Spotted Barbet ( Buccanodon duchaillui )
- Red-and-Yellow Barbet ( Trachyphonus erythrocephalus )
- Yellow-Breasted Barbet ( Trachyphonus margaritatus )
- Black-Collared Barbet ( Lybius torquatus )
Ata - Crested Barbet © Steve Slater